Zmysły – czym są i jakie pełnią zadanie?

Zmysły – czym są i jakie pełnią zadanie?

Twoje zmysły: dotyk, wzrok, słuch, węch i smak to podstawowe narzędzia do osobistej interpretacji świata. Za pomocą nerwów, a dokładniej neuronów umiejscowionych w konkretnych partiach ciała, sygnał dociera do mózgu. Dzięki temu rozumiesz to, czego doświadczasz bezpośrednio lub co dzieje się obok ciebie.

Wielka piątka

Zmysły nazwane są od obszarów ulokowania komórek czuciowych, narządów zmysłów – oczu, uszu, nosa, ust i skóry. Model pięciu zmysłów powstał w starożytności, jednak wariantów sygnałów i bodźców jest znacznie więcej. Ich zależności często są ze sobą tak powiązane, że nie da się jednoznacznie określić, który zmysł wpływa na ich dokładny odbiór i gdzie jest jego granica. Zaczynając jednak po kolei omówmy jak działają i jaką rolę spełniają codzienni wspomagacze odczuć.

Dotyk

Dotyk zaliczamy do pierwszego zmysłu w rozwoju człowieka. Spełnia swoje zadanie w interakcji i poznawaniu świata. Odgrywa istotną rolę dla samopoczucia – dotyk bliskiej osoby obniża poziom stresu i dodaje otuchy. Taki gest przyczynia się do umiejętności współczucia oraz budowania więzi. Poprzez dotyk można również wpłynąć na zmianę podejmowanej przez kogoś decyzji.

Wzrok

Dzięki oczom i ich zdolności do ustawiania ostrości, możesz widzieć piękne rzeczy tego świata i odróżniać jego kolory i odcienie. Oczy dostrzegają dużo, a jeszcze więcej można z nich wyczytać. Oko działa dokładnie tak jak aparat fotograficzny. Światło odbite od obiektu dostaje się do źrenicy, a później do rogówki, która zagina światło. Tęczówka rozszerza się lub zwęża, aby wpuścić odpowiednią ilość światła, przez co otrzymujesz odzwierciedlenie tego, co znajduje się dookoła.

Słuch

Dźwięk przebywa skomplikowaną drogę przez labirynt ucha. Jego zewnętrzna część wprowadza głos do kanału słuchowego, gdzie fale dźwiękowe uderzają w błonę bębenkową . Drgania dopływają do ucha środkowego, a tam kosteczki słuchowe wibrują i dają sygnał do mózgu. Tym oto sposobem usłyszysz wszelkie dźwięki natury, dobre słowa i melodie.

Zapach

Zdolność do wyczuwania zapachów zawdzięczasz setkom receptorów znajdujących się w nosie. Zapachy w formie cząsteczek pobudzają wybrane receptory w różnym stopniu. Słaby węch może wskazywać na chorobę i postępuje wraz z wiekiem . Zapachy są przypisywane do poszczególnych receptorów, a zapamiętujesz je na całe życie dzięki pamięci węchowej.

Smak

Odczuwanie smaków możliwe jest poprzez narządy zmysłów zwane kubkami smakowymi. Wyróżnia się pięć podstawowych smaków  – słodki, gorzki, kwaśny, słony i umami. Komórki sensoryczne przypisane mają określoną paletę smaków, dlatego niektóre z nich są bardziej wrażliwe na np. smak słodki, a niektóre reagują tylko na jeden smak i są odpowiedzialne za określenie jego intensywności. Pełne odczucie smaku otrzymasz po połączeniu wszystkich informacji z różnych części języka.

Dodatkowe zmysły

Co ciekawe, oprócz tradycyjnej piątki mamy zmysły dodatkowe. Są to: poczucie przestrzeni, ruchu czyli propriocepcja, zmysł odczuwania temperatury, odczuwanie bólu, swędzenie, głód i pragnienie.

Istnieje bardzo dużo dodatkowych zmysłów, także wiele zmieszanych ze sobą, albo trudnych do zakwalifikowania. Twoje zmysły często przeplatają się ze sobą, dzięki czemu możesz odczuwać dokładniej i bardziej wyjątkowo.

 

Autorka: Dominika

Interesuje się projektowaniem i szeroko pojętą sztuką, z którymi ma do czynienia na co dzień. Ceni sobie dobrą muzykę i ładne przedmioty. Jest wielką fanką flat white’a i francuskich filmów.

Start typing and press Enter to search

Koszyk